3. SORU :     Bir harita üzerinde kısa ve uzun mesafe nasil ölçülür

CEVAP :   Kısa mesafeler, genelde portolonlarda, portolonun altında sağ veya sol köşesinde verilmiş olan ölçekten pergel yardımıyla ölçülür.

Haritalarda ise gerek uzun, gerekse kısa mesafeler haritanın sağ ve sol kenarlarında bulunan arz (enlem) takimatından pergel yardımıyla ölçülür. Enlem taksimatında görülen her derece arası 60 deniz mili mesafe olup her dakika için ise 1 deniz milidir.

EK BİLGİ : Yeryüzunun kücük bör bölümünün düz bir plan üzerinde gösterilmesi normal seyirler için yeterlidir. Bu şekilde hazırlanmış e üzerinde gerekli bilgileri kapsayan yeryüzü planların harita denir. Denizleri esas alarak alan ve seyir için gerekli bilgilerle donatılan haritalar da deniz haritası (chart) olarak tanımlanır.  Belirli bölgeleri,  yer küre bükümü hesaba katılmadan gösteren kaba çizimlere portolon denir Farklı haritacılık teknekleri varsa da 1630 yılından sonra değeri anlaşılmış ve kullanılmaya başlanmış olan Markator Projeksiyonu esasına dayalı deniz haritaları kullanılmaktadır. Buna göre ölçeklendirilmiş her birim bir dikdörtgen biçiminde sunulur.

.

Solda görüldüğü gibi dikdörtgen bil bölümü ele alalım. Sol ve Sağ tarafında  dereceyi gösteren (örnek 430 ) bölümler parçalara bölünmüştur. Bir koyu bir açık olan dakida ise 1 mil demektir. O halde haritanın sağında bir dakikalık bölüm bize 1 millik mesafeyi verir. Pergeli şekilde gösterilen kadar sağ kenarda ölçü alırsak haritanın içinde bu ölçüyü pergeli çevirerek kullanabiliriz. Normal seyreden bir yelkenli teknenin ortalama hızı 6 knot (6 mil/saat)  olarak kabul edilebilir.


<< önceki sayfa